Co to jest przemoc

 

Przemoc w rodzinie w świetle ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, to: „jednorazowe lub powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób najbliższych, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą”.

Wg przywołanej wyżej ustawy, osobami najbliższymi są: małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo, powinowaci, przysposobieni oraz ich małżonkowie, jak również osoby wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.

 

Przemoc w rodzinie charakteryzuje się specyficznymi cechami, t.j.:

1)        Intencjonalność – jest zamierzonym postępowaniem, ukierunkowanym na osobę krzywdzoną, mającym na celu kontrolowanie jej i podporządkowanie; zmierza do osiągnięcia jakiegoś celu.

2)        Nierównowaga sił – osoba stosująca przemoc, wykorzystuje przewagę sił, uniemożliwiając samoobronę, opiera się na władzy i kontroli.

3)        Wynika z działania człowieka – działanie lub zaniechanie działań jest dokonywane przez jednego bądź kilku członków rodziny przeciwko pozostałym.

4)        Narusza prawa i dobra osobisteosoba stosująca przemoc, korzystając z przewagi siły fizycznej, ogranicza podstawowe potrzeby niezbędne do prawidłowego funkcjonowania osoby krzywdzonej oraz narusza podstawowe prawa osoby krzywdzonej.

5)        Powoduje cierpienie i bólosoba stosująca przemoc naraża zdrowie i życie osoby krzywdzonej na poważne szkody fizyczne, emocjonalne, doświadczanie bólu i cierpienia. 

 

Przemoc w rodzinie może przybierać różne formy:

1)        Przemoc fizyczna – osoba stosująca przemoc podejmuje działania naruszające zdrowie, bezpieczeństwo i nietykalność fizyczną ofiary.

2)        Przemoc psychiczna – to krzywdzenie emocjonalne osoby dotkniętej przemocą. Przejawia się głównie poprzez działania zmierzające do naruszenia godności osobistej osoby krzywdzonej w sferze psychicznej i emocjonalnej.

3)        Przemoc seksualna – to zmuszenie osoby do aktywności seksualnej wbrew jej woli, bez pytania o jej zgodę, jak również w sytuacji, gdy obawia się ona odmówić sprawcy, jak również inne działania przekraczające sferę granic seksualnych.

W przypadku dzieci częściej używa się określenia dziecko wykorzystywane seksualnie. Oznacza to osobę małoletnią w wieku bezwzględnej ochrony (polskie prawo w Ustawie Kodeks Karny określa tak wiek poniżej 15 lat), którą osoba dojrzała seksualnie naraża na jakąkolwiek aktywność natury seksualnej. Intencją tych działań jest seksualne zaspokojenie osoby dorosłej. Oznacza to, że każdy kontakt o charakterze seksualnym osoby dorosłej z osobą poniżej 15 roku życia jest wykorzystaniem seksualnym, nawet, jeśli dziecko wyraziło zgodę na kontakt seksualny.

4)        Przemoc ekonomiczna – działanie mające na celu doprowadzenie do całkowitego uzależnienia finansowego osoby doświadczającej przemocy od osoby, która ją stosuje. Przemoc ekonomiczna to m.in. odbieranie zarobionych pieniędzy, uniemożliwianie podjęcia pracy, niezaspokajanie podstawowych potrzeb materialnych członków rodziny, w tym niewywiązywanie się z obowiązków alimentacyjnych, okradanie, zmuszanie
do zaciągania kredytów bądź pożyczek wbrew woli osoby krzywdzonej.

5)        Zaniedbanie – zjawisko społeczne, które odnosi się w szczególności do relacji
dziecko - rodzic. Charakteryzuje je niezaspokajanie podstawowych potrzeb fizycznych
i emocjonalnych dziecka oraz brak zapewnienia właściwej uwagi i troski rodzicielskiej,
a także uniemożliwianie dziecku prawidłowego rozwoju zdrowotnego, społecznego, intelektualnego i emocjonalnego. Zjawisko to może także obejmować relacje z innymi osobami zależnymi, np. niepełnosprawnymi, starszymi i ubezwłasnowolnionymi.